Niesłuszne zwolnienie z pracy w UK – Twoje prawa i odszkodowania | Gołębiowski Legal

Zwolnienie z pracy – szok i co dalej?

Utrata pracy to jedno z najbardziej stresujących wydarzeń w życiu, zwłaszcza na emigracji. Wielu pracodawców w UK wykorzystuje nieznajomość przepisów przez pracowników, wręczając wypowiedzenie bez zachowania procedur, bez ostrzeżenia lub pod byle pretekstem.

Jako pracownik w Wielkiej Brytanii masz jednak szereg praw. Kluczem do sukcesu jest szybkie działanie, ponieważ terminy w prawie pracy są bardzo krótkie.

Unfair Dismissal vs. Wrongful Dismissal – jaka to różnica?

W brytyjskim prawie rozróżniamy dwa główne typy roszczeń:

1. Unfair Dismissal (Niesłuszne zwolnienie) Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca miał powód do zwolnienia, ale nie przeprowadził uczciwej procedury, LUB gdy powód był nieuzasadniony.

Wymóg: Zazwyczaj musisz mieć przepracowane pełne 2 lata u tego samego pracodawcy.
Zasada: Pracodawca musi wykazać jeden z 5 dozwolonych powodów (np. conduct - zachowanie, capability - kompetencje, redundancy - redukcja etatów). Nawet jeśli powód był słuszny (np. spóźnienia), ale szef nie dał Ci szansy na poprawę ani nie przeprowadził rozmowy dyscyplinarnej – zwolnienie może być unfair.

2. Wrongful Dismissal (Bezprawne zwolnienie) Dotyczy naruszenia warunków umowy o pracę, najczęściej w kwestii okresu wypowiedzenia (notice period).

Przykład: W umowie masz 1 miesiąc wypowiedzenia, a szef każe Ci się pakować z dnia na dzień i nie płaci za ten miesiąc.
Wymóg: Nie potrzebujesz 2 lat stażu. Możesz walczyć o zapłatę za okres wypowiedzenia od pierwszego dnia pracy.

Wyjątki od reguły 2 lat: Dyskryminacja i "Automatic Unfair Dismissal"

To najważniejsza informacja dla osób z krótszym stażem. Nie potrzebujesz 2 lat pracy, aby pozwać pracodawcę, jeśli zwolnienie nastąpiło z powodu:

Dyskryminacji (ze względu na wiek, płeć, rasę, narodowość, ciążę, niepełnosprawność).
Ciąży i macierzyństwa.
Zgłoszenia naruszeń BHP (Health & Safety).
Whistleblowing (zgłoszenia nielegalnych praktyk w firmie).

W takich przypadkach odszkodowania są nielimitowane (uncapped), a sądy traktują sprawy bardzo surowo.

Constructive Dismissal – gdy sam odchodzisz

Co jeśli szef Cię nie zwolnił, ale traktował tak źle (mobbing, brak wypłaty, zmiana stanowiska na niższe bez zgody), że sam musiałeś się zwolnić? To tzw. Constructive Dismissal. Prawo traktuje to tak samo, jakbyś został zwolniony. Ciężar dowodu leży jednak na Tobie – musisz udowodnić, że pracodawca drastycznie złamał warunki umowy.

Procedura krok po kroku

Jeśli chcesz walczyć o swoje prawa, musisz działać według schematu:

Odwołanie wewnętrzne (Appeal): Zawsze złóż pisemne odwołanie od decyzji o zwolnieniu do pracodawcy. To pokaże w sądzie, że próbowałeś rozwiązać sprawę polubownie.
ACAS Early Conciliation: Zanim złożysz pozew do sądu, MUSISZ zgłosić sprawę do ACAS (Advisory, Conciliation and Arbitration Service). Mają oni 6 tygodni na próbę mediacji. Dopiero gdy wydadzą certyfikat, możesz iść do trybunału.
Employment Tribunal (Trybunał Pracy): To ostateczny krok. Składasz formularz ET1.

Uwaga na terminy! (3 miesiące minus 1 dzień)

To najczęstszy błąd Polaków. Masz bardzo mało czasu.

Jeśli zostałeś zwolniony 1 marca, wniosek do ACAS musisz złożyć najpóźniej 30 maja.
Spóźnienie o jeden dzień zazwyczaj oznacza odrzucenie sprawy, bez względu na to, jak bardzo masz rację.

Settlement Agreement – ugoda z pracodawcą

Bardzo często pracodawcy, widząc determinację pracownika i prawnika, proponują Settlement Agreement (ugodę). Oferują np. 3-miesięczną pensję i dobre referencje w zamian za rezygnację z pozwu.

Ważne: Taka ugoda jest ważna tylko wtedy, gdy skonsultujesz ją z niezależnym prawnikiem.
Dobra wiadomość: Koszt tej konsultacji prawnej zazwyczaj pokrywa pracodawca.

Zostałeś zwolniony niesłusznie? Nie podpisuj niczego w pośpiechu. Skontaktuj się z nami. Przeanalizujemy Twoją umowę, sprawdzimy terminy i powiemy, czy masz szansę na odszkodowanie w Employment Tribunal.