Polski prawnik – odszkodowania w UK (praca, komunikacja, szkody)

W Anglii i Walii odszkodowanie za uraz (personal injury) przysługuje wtedy, gdy ktoś inny - pracodawca, kierowca, właściciel lokalu, wykonawca robót - nie dochował należytej staranności i przez to doznałeś urazu lub poniosłeś szkodę. Sam fakt wypadku nie wystarczy: trzeba wykazać, kto za niego odpowiada i że uraz wynika właśnie z tego zaniedbania.

Typowe sytuacje, w których Polacy w UK doznają urazów:

• magazyny i fabryki - praca przy wózkach widłowych, ręczne przenoszenie ciężarów bez szkolenia, brak osłon na maszynach,
• budowy - upadki z wysokości, brak sprzętu ochronnego, niebezpieczne rusztowania,
• gastronomia, hotele, sprzątanie - śliskie podłogi, oparzenia, urazy od ostrych narzędzi,
• drogi - najechanie na tył samochodu, potrącenie pieszego lub rowerzysty, wypadek w taksówce lub autobusie,
• miejsca publiczne - potknięcie na zniszczonym chodniku, upadek w sklepie lub w budynku wynajmowanym od landlorda.

Przy pracy przez agencję odpowiedzialność może leżeć po stronie agencji, firmy, w której faktycznie pracujesz, albo obu naraz. To częsta komplikacja, dlatego warto ustalić to na samym początku, zanim zaczną się rozmowy z ubezpieczycielem. Więcej o typowej sytuacji w magazynie znajdziesz w artykule o wypadku w magazynie i dowodach.

Co do zasady na wniesienie roszczenia o obrażenia osobiste masz 3 lata - liczone od dnia wypadku albo od dnia, w którym dowiedziałeś się, że uraz ma związek z czyimś zaniedbaniem (przy chorobach zawodowych to często późniejsza data). Dla dzieci termin zaczyna biec dopiero od 18. urodzin. Odrębne, krótsze terminy dotyczą niektórych roszczeń, np. odszkodowań dla ofiar przestępstw (CICA - 2 lata).

W praktyce liczy się nie tylko termin ostateczny. Nagrania z monitoringu bywają kasowane po kilku tygodniach, świadkowie zmieniają pracę, a ślady urazu znikają. Im szybciej zabezpieczysz dowody, tym łatwiej wykazać przebieg zdarzenia.

1. Zadbaj o zdrowie. Zgłoś się na pogotowie (A&E) lub do lekarza GP i powiedz, jak doszło do urazu - to trafia do dokumentacji medycznej.
2. Zgłoś zdarzenie. W pracy wpisz je do accident book i poproś o kopię lub numer zgłoszenia. Po wypadku drogowym wymień dane z drugim kierowcą i nie przyznawaj się do winy.
3. Zrób zdjęcia. Miejsce zdarzenia, uszkodzenia, widoczne obrażenia - najlepiej od razu, a potem w kolejnych dniach.
4. Zbierz dane świadków i zapytaj o nagrania z monitoringu lub kamerki samochodowej.
5. Zachowuj dokumenty: paski wypłat, zwolnienia lekarskie, paragony za leki, dojazdy i rehabilitację.
6. Nie podpisuj ugody ani oświadczeń od ubezpieczyciela bez sprawdzenia, co dokładnie oznaczają. Pierwsza oferta rzadko jest najwyższą, jaką można uzyskać.

Uważaj też na telefony i SMS-y od firm, które „same dowiedziały się” o Twoim wypadku. To zwykle pośrednicy handlujący danymi, a nie ktoś, kto poprowadzi Twoją sprawę.

Odszkodowanie w UK dzieli się na kilka części i ich wysokość zależy od konkretnych okoliczności, dlatego uczciwie nie podamy kwoty, nie znając sprawy:

• ból, cierpienie i utrata komfortu życia (general damages) - wycenia się na podstawie opinii niezależnego lekarza i wytycznych sądów dla poszczególnych rodzajów urazów,
• straty wymierne (special damages) - utracone zarobki, koszty leczenia i rehabilitacji, dojazdy, opieka, którą sprawowali bliscy, zniszczone mienie,
• przyszłe straty - jeśli uraz wpłynie na zdolność do pracy lub wymaga dalszego leczenia.

Z kwoty mogą zostać potrącone świadczenia, które pobierałeś z powodu wypadku (rozlicza je Compensation Recovery Unit), a przy częściowej winie poszkodowanego odszkodowanie bywa zmniejszane (contributory negligence). Przy lekkich urazach szyi i kręgosłupa po wypadkach drogowych działa osobny, taryfowy system - opisujemy go w artykule o odszkodowaniu whiplash. O wyliczaniu strat zarobkowych piszemy w tekście o utraconych zarobkach po wypadku.

W sprawach o obrażenia osobiste często stosuje się umowę „no win, no fee” (conditional fee agreement). Jeśli przegrasz, nie płacisz wynagrodzenia prawnikowi; jeśli wygrasz, wynagrodzenie sukcesu jest potrącane z odszkodowania. W sprawach o uraz to potrącenie jest ustawowo ograniczone, zwykle do 25% części odszkodowania.

Zanim cokolwiek podpiszesz, poproś na piśmie o odpowiedź na trzy pytania: ile dokładnie zostanie potrącone z Twojego odszkodowania, czy trzeba wykupić ubezpieczenie od kosztów przeciwnika (ATE) i kto je pokrywa, oraz co się stanie, jeśli sprawa zostanie wycofana. Dopiero wtedy porównaj oferty.

Nasza rola jest inna niż firmy z reklam: wyjaśniamy po polsku, na czym stoisz, oceniamy szanse i dokumentację, pomagamy przygotować materiał dowodowy oraz korespondencję. Jeśli do prowadzenia sprawy w Anglii potrzebny jest lokalny prawnik, mówimy to wprost i pomagamy w wyborze.

Wyjazd z UK nie wygasza roszczenia. Do wypadku, który wydarzył się w Anglii lub Walii, stosuje się co do zasady prawo tamtejsze, a terminy biegną dalej. Najważniejsze, żeby nie zgubić dokumentów: kopii zgłoszenia, dokumentacji medycznej z UK, danych świadków i korespondencji z ubezpieczycielem. Dokumenty medyczne z Polski, np. dotyczące dalszego leczenia, również mają znaczenie dla wysokości roszczenia.

Prowadzimy rozmowy po polsku i tłumaczymy dokumenty, dlatego sprawę da się zacząć bez wyjazdu do UK. W niektórych układach (np. wypadek drogowy z udziałem polskiego ubezpieczyciela) możliwe są też inne ścieżki - ocenimy to po poznaniu szczegółów.