Alimenty i opieka nad dziećmi między UK a Polską – co warto wiedzieć?
Transgraniczne sprawy rodzinne stały się codziennością dla tysięcy Polaków dzielących życie między Wielką Brytanię a Polskę. Rozstanie rodziców, gdy jedno przebywa w UK (np. w Londynie, Manchesterze), a drugie wraca z dziećmi do Polski, rodzi skomplikowane problemy prawne.
Najczęstsze pytania, jakie trafiają do naszej kancelarii, to: Gdzie złożyć pozew o alimenty? Czy po Brexicie wyroki są uznawane? Jak ściągnąć pieniądze od ojca/matki pracującej w Anglii?
Gdzie toczy się sprawa? Kwestia jurysdykcji
Kluczową zasadą w sprawach o opiekę i alimenty jest tzw. centrum życiowe dziecka.
- Jeśli dziecko mieszka w Polsce – właściwym do orzekania o alimentach i kontaktach jest zazwyczaj Sąd Rejonowy w Polsce (w miejscu zamieszkania dziecka).
- Jeśli dziecko mieszka w UK – sprawa powinna toczyć się przed sądem brytyjskim lub być rozstrzygana przez brytyjskie instytucje (np. CMS).
Wielu rodziców błędnie zakłada, że jeśli ojciec zarabia w funtach, to sprawa musi toczyć się w UK. Nie jest to prawdą. Jeśli matka z dzieckiem wróciła do Polski, ma prawo domagać się alimentów przed polskim sądem, a wyrok ten będzie podstawą do egzekucji w Wielkiej Brytanii.
Wysokość alimentów: Polskie "potrzeby" vs Brytyjski kalkulator (CMS)
Systemy prawne obu krajów drastycznie różnią się w podejściu do wyliczania kwot:
- Wielka Brytania (Child Maintenance Service): System jest sformalizowany. Wysokość alimentów to zazwyczaj sztywny procent od dochodów brutto płatnika (np. 12% przy jednym dziecku, 16% przy dwójce). Koszty życia dziecka mają mniejsze znaczenie niż sam dochód rodzica.
- Polska (Sąd Rodzinny): Sąd bada dwie przesłanki: usprawiedliwione potrzeby dziecka oraz możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica. Oznacza to, że polski sąd może zasądzić wyższe alimenty niż brytyjski kalkulator, jeśli wykażemy, że potrzeby dziecka są wysokie (leczenie, edukacja, hobby), a rodzic w UK ma wysokie możliwości zarobkowe (nawet jeśli ukrywa dochody).
Egzekucja alimentów z UK w Polsce (i odwrotnie)
Czy Brexit zablokował możliwość ścigania dłużników alimentacyjnych? Nie. Choć Wielka Brytania wyszła z UE, nadal obowiązują umowy międzynarodowe (m.in. Konwencja Haska z 2007 r.), które pozwalają na skuteczną egzekucję.
Jak wygląda procedura?
- Uzyskujesz wyrok w polskim sądzie.
- Składasz wniosek do Sądu Okręgowego w Polsce o stwierdzenie wykonalności wyroku w UK.
- Dokumenty trafiają do brytyjskiego organu centralnego (REMO – Reciprocal Enforcement of Maintenance Orders).
- Brytyjski sąd wzywa dłużnika i egzekwuje należność.
Kontakty z dzieckiem i uprowadzenie rodzicielskie
Sprawy o opiekę są jeszcze bardziej wrażliwe. Wyjazd jednego z rodziców z dzieckiem z UK do Polski bez zgody drugiego rodzica może zostać uznany za uprowadzenie rodzicielskie w świetle Konwencji Haskiej. W takich sytuacjach sąd brytyjski może nakazać natychmiastowy powrót dziecka do UK.
Dlatego tak ważne jest, aby przed wyjazdem uregulować kwestię miejsca pobytu dziecka prawnie – najlepiej w formie ugody sądowej lub orzeczenia.
Rola polskiego prawnika i kancelarii
Prowadzenie sprawy na styku dwóch systemów prawnych wymaga wiedzy eksperckiej. Nasza kancelaria oferuje pomoc w pełnym zakresie:
- Reprezentacja przed sądami w Polsce – w sprawach o alimenty, kontakty, ustalenie miejsca pobytu oraz władzę rodzicielską.
- Wsparcie w procedurze REMO – pomagamy wypełnić skomplikowane wnioski o egzekucję alimentów z zagranicy.
- Negocjacje i mediacje – często pomagamy wypracować porozumienie (Parenting Plan), które jest akceptowalne dla obu stron i sądów w obu krajach.
- Tłumaczenia i legalizacja dokumentów – dbamy o to, by dowody (np. payslipy z UK, wyciągi bankowe) były poprawnie przedstawione w polskim sądzie.
Masz problem z alimentami z UK? Nie czekaj, aż dług urośnie. Skontaktuj się z nami. Pomożemy Ci przejść przez procedury sądowe w Polsce i skutecznie wyegzekwować pieniądze należne Twojemu dziecku.