Obywatelstwo brytyjskie po settled status - jak wygląda naturalizacja i jakich błędów unikać

Settled status to nie koniec drogi
Wielu Polaków, którzy po brexicie przeszli przez EU Settlement Scheme i w końcu uzyskali settled status, traktuje to jako ostateczne zabezpieczenie swojej sytuacji w UK. To prawda, że settled status daje bezterminowe prawo pobytu, pracy i korzystania z usług publicznych na takich zasadach jak obywatele brytyjscy - ale nie jest tym samym co obywatelstwo brytyjskie. Obywatelstwo daje dodatkowe uprawnienia (np. brytyjski paszport, prawo głosu w wyborach parlamentarnych, pełną ochronę przed jakąkolwiek zmianą przepisów migracyjnych w przyszłości) i wymaga złożenia odrębnego wniosku o naturalizację.
Kiedy można złożyć wniosek o naturalizację
Standardowo, żeby ubiegać się o obywatelstwo brytyjskie na podstawie zamieszkania, trzeba mieć ukończone 18 lat, nieprzerwanie mieszkać w UK przez pięć lat (sześć lat od momentu przyjazdu, licząc okres na wizie czasowej przed settled status) oraz posiadać settled status od co najmniej 12 miesięcy. Dla osób będących w związku małżeńskim lub partnerskim z obywatelem brytyjskim ten dodatkowy roczny okres oczekiwania po uzyskaniu settled status zwykle nie jest wymagany - można złożyć wniosek od razu po otrzymaniu settled status. Warto to sprawdzić indywidualnie, bo błędne założenie co do terminu jest jedną z częstszych przyczyn przedwczesnego, a więc odrzuconego wniosku.
Test Life in the UK i znajomość języka
Wniosek o naturalizację wymaga zaliczenia testu Life in the UK (pytania dotyczące historii, kultury i systemu politycznego Wielkiej Brytanii) oraz udokumentowania znajomości języka angielskiego na odpowiednim poziomie - najczęściej poprzez uznany certyfikat językowy (np. IELTS na poziomie B1 lub wyższym) albo dyplom ukończenia studiów prowadzonych w języku angielskim. Osoby, które zdawały wcześniej test językowy przy innym wniosku imigracyjnym (np. do ILR), czasem mogą wykorzystać ten sam wynik, jeśli wciąż jest aktualny - to warto zweryfikować przed złożeniem nowego wniosku, żeby nie płacić za test dwa razy.
Wymóg dobrego charakteru - na czym polega
To jeden z najczęściej niedoszacowanych elementów wniosku. Home Office ocenia m.in.: wyroki karne i cautions (również te z Polski lub innych krajów), zaległości podatkowe wobec HMRC, wcześniejsze naruszenia warunków pobytu (np. praca bez uprawnień, przekroczenie dozwolonego okresu pobytu przed uzyskaniem statusu), a także rzetelność informacji podawanych w poprzednich wnioskach imigracyjnych. Nawet drobna sprawa karna zakończona wiele lat temu może wpłynąć na decyzję, jeśli nie zostanie prawidłowo ujawniona - więcej o tym, jak takie zapisy wpływają na sprawdzenia w UK, pisaliśmy we wpisie DBS check a karalność w UK.
Najczęstsze błędy we wniosku o obywatelstwo
Do typowych problemów należą: złożenie wniosku przed upływem wymaganego okresu posiadania settled status, niedoszacowanie liczby dni spędzonych poza UK (zwłaszcza przy częstych powrotach do Polski lub dłuższych delegacjach zawodowych), nieujawnienie drobnych spraw karnych lub zaległości podatkowych w przekonaniu, że "to już przeszłość i nie ma znaczenia", a także błędy formalne - np. niezgodność danych adresowych czy brak aktualnych dowodów ciągłości pobytu. Odmowa wniosku o naturalizację nie podlega odwołaniu w takim trybie jak odmowa wizy, a jedynie ponownemu wnioskowi (z opłatą) lub w niektórych przypadkach administrative review, dlatego lepiej dopilnować kompletności dokumentów od razu.
Co przygotować przed złożeniem wniosku
Warto wcześniej zebrać: potwierdzenie settled status i daty jego przyznania, wykaz wyjazdów z UK za cały okres referencyjny (najlepiej na podstawie wpisów w paszporcie i biletów podróżnych), zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami (jeśli prowadzi się działalność gospodarczą), wynik testu Life in the UK oraz certyfikat językowy. Jeśli w przeszłości miało się jakiekolwiek postępowanie karne lub problem z Home Office, dobrze jest przygotować wyjaśnienie i dokumentację z wyprzedzeniem, a nie dopiero na żądanie urzędu - to znacząco skraca czas rozpatrywania i zmniejsza ryzyko odmowy.
Zobacz też nasz poradnik o etapie poprzedzającym naturalizację we wpisie pre-settled status wygasa - co sprawdzić przed wnioskiem o settled status oraz sprawdź usługę prawo imigracyjne w UK, jeśli potrzebujesz pomocy przy wniosku o obywatelstwo lub wcześniejszym etapie.
CTA: Planujesz wniosek o obywatelstwo brytyjskie i nie jesteś pewien, czy spełniasz wszystkie warunki, albo masz w przeszłości sprawę, którą trzeba prawidłowo ujawnić? Napisz do nas przez formularz kontaktowy - sprawdzimy Twoją sytuację i pomożemy przygotować wniosek bez błędów, które mogłyby skończyć się odmową.
Najczęstsze pytania
Czy po pięciu latach settled status dostanę obywatelstwo automatycznie?+
Nie - settled status trzeba utrzymać przez określony czas (standardowo kolejny rok, krócej dla osób w związku z obywatelem UK), a obywatelstwo wymaga odrębnego wniosku o naturalizację wraz z opłatą, testem Life in the UK i spełnieniem wymogu dobrego charakteru.
Czym jest wymóg dobrego charakteru (good character requirement)?+
To ocena Home Office obejmująca m.in. historię karną, zaległości podatkowe, naruszenia imigracyjne i rzetelność wcześniejszych wniosków - nawet drobne wykroczenie z przeszłości lub niezapłacony podatek mogą skutkować odmową, jeśli nie zostaną ujawnione i wyjaśnione.
Ile dni mogę spędzić poza UK przed wnioskiem o naturalizację?+
Co do zasady w ostatnich 12 miesiącach przed wnioskiem nie powinno być więcej niż 90 dni nieobecności, a w całym pięcioletnim okresie referencyjnym limit jest wyższy - przekroczenie tych limitów nie musi dyskwalifikować, ale wymaga wyjaśnienia i może wydłużyć rozpatrywanie wniosku.
Co się dzieje z moim polskim obywatelstwem, jeśli przyjmę brytyjskie?+
Polska i Wielka Brytania zgodnie z prawem polskim nie wymagają zrzeczenia się obywatelstwa polskiego przy przyjęciu obywatelstwa innego kraju, więc w większości przypadków można mieć podwójne obywatelstwo - warto to jednak potwierdzić indywidualnie, zwłaszcza przy dzieciach.
Powiązana pomoc prawna
Ten temat najczęściej łączy się z poniższymi usługami kancelarii.
Potrzebujesz porady w podobnej sprawie?
Opisz sytuację po polsku. Odpowiemy, jakie dokumenty warto przygotować i jakie kroki są realne w Twojej sprawie.
