Prawo karne w UK – zatrzymanie, przesłuchanie i sąd. Poradnik

Zatrzymanie przez policję w UK – co robić?

Dla wielu Polaków mieszkających w Anglii i Walii kontakt z brytyjskim wymiarem sprawiedliwości jest ogromnym stresem. Bariera językowa oraz nieznajomość specyfiki systemu Common Law sprawiają, że podejrzani często nieświadomie pogarszają swoją sytuację już w pierwszych godzinach po zatrzymaniu.

Jako polska kancelaria w UK wyjaśniamy, jak wygląda procedura karna krok po kroku i jakie masz prawa.

Krok 1: Posterunek policji i "The Caution"

Gdy zostaniesz zatrzymany, policjant wypowie formułkę, którą znasz z filmów, ale której znaczenie jest kluczowe:

"You do not have to say anything. But it may harm your defence if you do not mention when questioned something which you later rely on in court. Anything you do say may be given in evidence."

Co to oznacza? W UK masz prawo do milczenia, ALE (w przeciwieństwie do USA czy Polski) sąd może wyciągnąć negatywne wnioski (adverse inference), jeśli w sądzie przedstawisz linię obrony, o której nie wspomniałeś podczas przesłuchania na policji. To skomplikowana pułapka prawna.

Dlatego NIGDY nie idź na przesłuchanie bez prawnika. Masz prawo do:

1. Bezpłatnej porady prawnej (Duty Solicitor) lub kontaktu z własnym prawnikiem.
2. Bezpłatnej pomocy tłumacza (jeśli Twój angielski nie jest perfekcyjny – zawsze o to proś!).
3. Poinformowania kogoś bliskiego o zatrzymaniu.

Krok 2: Przesłuchanie (Interview)

To najważniejszy moment postępowania. To, co powiesz (lub czego nie powiesz), trafi na nagranie i będzie dowodem w sprawie.

Jako obrońcy, po zapoznaniu się z dowodami policji (Disclosure), doradzamy jedną z trzech strategii:

• No Comment Interview: Odmawiasz odpowiedzi na pytania. Często najlepsza strategia, gdy policja ma słabe dowody.
• Prepared Statement: Składasz pisemne oświadczenie przedstawiające Twoją wersję wydarzeń, a na pytania odpowiadasz "No comment".
• Answering Questions: Odpowiadasz na pytania (rzadko zalecane bez solidnego przygotowania).

Krok 3: Decyzja – co dalej?

Po przesłuchaniu policja (lub prokuratura CPS) podejmuje decyzję:

• NFA (No Further Action): Sprawa umorzona. Jesteś wolny.
• RUI (Released Under Investigation): Wypuszczają Cię, ale śledztwo trwa.
• Bail (Kaucja/Poręczenie): Wypuszczają Cię pod warunkami (np. zakaz kontaktu z ofiarą, zakaz zbliżania się do określonego miejsca).
• Charge (Zarzuty): Sprawa trafia do sądu.

Krok 4: Sprawa w sądzie – Magistrates’ vs Crown Court

System sądowy w Anglii i Walii różni się od polskiego.

Magistrates’ Court (Sąd Pokoju): Tutaj trafiają w zasadzie wszystkie sprawy na początku. Sędziami są często przeszkoleni obywatele (nie zawodowi sędziowie) lub sędzia okręgowy.

• Rozpatruje lżejsze przestępstwa (kradzieże sklepowe, wykroczenia drogowe, proste pobicia).
• Może nałożyć grzywnę lub karę więzienia do 6 lub 12 miesięcy.

Crown Court (Sąd Koronny): Tu trafiają sprawy poważne (ciężkie uszkodzenie ciała, handel narkotykami, rozboje, morderstwa) lub te, w których oskarżony wybrał proces przed ławą przysięgłych.

• Sędzia zawodowy prowadzi proces.
• Ława przysięgłych (Jury): 12 losowych obywateli decyduje o winie ("Guilty" lub "Not Guilty").

Dlaczego warto skorzystać z polskiego prawnika?

System brytyjski jest bardzo szybki i sformalizowany. Polski adwokat lub prawnik współpracujący z brytyjskimi kancelariami:

1. Zrozumie kontekst kulturowy – często zachowania normalne w Polsce są źle interpretowane w UK.
2. Wytłumaczy niuanse językowe – słownictwo prawnicze (bail, remand, plea hearing) jest trudne nawet dla osób dobrze mówiących po angielsku.
3. Zadba o Twoją rodzinę – pomożemy w kontakcie z bliskimi, wyjaśnimy im sytuację i procedury wizyt w areszcie.

Zostałeś zatrzymany lub dostałeś wezwanie do sądu? Nie czekaj na rozwój wypadków. Skontaktuj się z nami natychmiast. Wczesna interwencja prawnika często pozwala zakończyć sprawę jeszcze na etapie posterunku policji.