Mieszkasz w UK i dostałeś spadek w Polsce? Uważaj na terminy i długi

Wiadomość o śmierci bliskiej osoby w Polsce to zawsze trudny moment. Dla Polaków mieszkających na stałe w Wielkiej Brytanii wiąże się on jednak często z dodatkowym stresem – lawiną formalności prawnych. Czy muszę lecieć do Polski na sprawę spadkową? Co z ewentualnymi długami zmarłego? Jak skutecznie odrzucić spadek w imieniu swoim i dzieci urodzonych w Anglii?
Jako polska kancelaria działająca w UK, coraz częściej spotykamy się z sytuacją, w której Klienci dowiadują się o dziedziczeniu "po fakcie" lub boją się, że stare, polskie długi zniszczą ich stabilne życie w Wielkiej Brytanii.
Oto 5 kluczowych rzeczy, które musisz wiedzieć, aby spać spokojnie i nie narazić się na koszty.
1. Zegar tyka: Masz tylko 6 miesięcy
To najważniejsza i bezwzględna zasada prawa spadkowego w Polsce. Od momentu, w którym dowiedziałeś się o tytule swego powołania do spadku (zazwyczaj jest to dzień śmierci spadkodawcy lub dzień, w którym dowiedziałeś się o odrzuceniu spadku przez bliższą rodzinę), masz dokładnie 6 miesięcy na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
Co się stanie, jeśli nic nie zrobisz? Z mocy prawa dziedziczysz spadek z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Choć teoretycznie chroni to Twój majątek osobisty przed długami ponad wartość spadku, w praktyce oznacza to konieczność przeprowadzenia spisu inwentarza przez komornika. To kosztowna i stresująca procedura, zwłaszcza gdy mieszkasz za granicą.
2. Długi w Polsce a życie w UK
Częstym problemem są tzw. "spadki puste" – sytuacja, w której po zmarłym nie pozostaje majątek, a jedynie długi (niespłacone kredyty, chwilówki, zaległości czynszowe).
Wielu emigrantów myśli: "Mieszkam w Anglii, polski komornik mnie nie znajdzie". To błąd. Wierzyciele mają coraz skuteczniejsze narzędzia transgraniczne, w tym Europejski Tytuł Egzekucyjny. Niezamknięte sprawy spadkowe w Polsce mogą skutkować:
- Wpisem do rejestrów dłużników (co może wpłynąć na Twoją zdolność kredytową nawet w UK, przy wnikliwej weryfikacji).
- Problemami przy ewentualnym powrocie do kraju.
- Zajęciem majątku, który w przyszłości nabędziesz w Polsce.
Najbezpieczniejszym i najtańszym rozwiązaniem w przypadku zadłużonego spadku jest jego skuteczne odrzucenie w ustawowym terminie.
3. Czy muszę lecieć do Polski, żeby załatwić spadek?
To najczęstsze pytanie, jakie słyszymy w kancelarii. Odpowiedź brzmi: NIE, jeśli skorzystasz z profesjonalnej pomocy prawnej.
Nie musisz brać urlopu w pracy, kupować drogich biletów lotniczych ani stawiać się osobiście w polskim sądzie czy u notariusza. Wystarczy, że udzielisz nam odpowiedniego pełnomocnictwa.
Jako Twoi prawnicy możemy w Twoim imieniu:
- Ustalić skład majątku spadkowego (zweryfikować, czy są długi).
- Złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku przed sądem lub notariuszem w Polsce.
- Prowadzić sprawę o stwierdzenie nabycia spadku, jeśli zdecydujesz się go przyjąć.
4. Pułapka: Odrzucenie spadku w imieniu dzieci w UK
Jeśli odrzucisz zadłużony spadek w swoim imieniu, przechodzi on automatycznie na Twoje dzieci (zstępnych) – nawet te małoletnie, urodzone w Wielkiej Brytanii.
Uwaga: Aby odrzucić spadek w imieniu małoletniego dziecka, nie wystarczy wizyta u notariusza. Zgodnie z polskim Kodeksem Rodzinnym i Opiekuńczym, jest to czynność przekraczająca tzw. zwykły zarząd majątkiem dziecka. Oznacza to, że wymaga zgody Sądu Rodzinnego.
To skomplikowana procedura transgraniczna:
- Najpierw musisz złożyć wniosek do Sądu Rodzinnego w Polsce o zgodę na odrzucenie spadku.
- Musisz uzasadnić, dlaczego odrzucenie jest w interesie dziecka (że spadek to same długi).
- Dopiero po uzyskaniu prawomocnej zgody sądu, możesz formalnie odrzucić spadek w imieniu dziecka.
Wielu rodziców w UK o tym zapomina lub nie zdaje sobie sprawy z tej procedury. Efekt? Rodzice uwalniają się od długów, ale te spadają na ich dzieci. Pomagamy przeprowadzić całą tę procedurę zdalnie, chroniąc interesy najmłodszych.
5. Co z podatkami?
Jeśli decydujesz się przyjąć spadek (np. mieszkanie w Polsce), musisz pamiętać o zgłoszeniu tego faktu do polskiego Urzędu Skarbowego (formularz SD-Z2). Najbliższa rodzina (tzw. zerowa grupa podatkowa) jest całkowicie zwolniona z podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem zgłoszenia nabycia w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu.
Mieszkając w UK, warto również skonsultować kwestie rezydencji podatkowej (domicile), aby upewnić się, jak nabycie majątku wpłynie na Twoje rozliczenia w Wielkiej Brytanii (Inheritance Tax).
Nie czekaj na pismo z sądu
Sprawy spadkowe lubią się komplikować, a terminy są nieubłagane. Jeśli dowiedziałeś się o śmierci krewnego w Polsce i obawiasz się konsekwencji prawnych, skontaktuj się z nami.
Gołębiowski Legal to Twój most prawny między Polską a Wielką Brytanią. Pomożemy Ci uregulować sprawy spadkowe bez konieczności stresujących podróży, dbając o bezpieczeństwo finansowe Twoje i Twojej rodziny.
Potrzebujesz pomocy ze sprawą spadkową w Polsce? Skontaktuj się z nami – wstępna analiza Twojej sytuacji jest bezpłatna.
